|
O CHORWACJI
PODSTAWOWE INFORMACJE
Powierzchnia lądu stałego 56610 km2
Liczba mieszkańcó 4.784.265
Długość wybrzeża 1778 km
Długość wybrzeża włączającwyspy 4012 km
Łączna liczba wysp 1185 (66 zamieszkałych)
Największe wyspy: Krk 410 km2 Cres 404 km2, Brač 396 km2, Hvar 298 km2, Pag 287 km2, Korcula 273 km2
Oficjalnym językiem jest : chorwacki pisany alfabetem łacińskim
Religia : większość mieszkańców to katolicy, następnie prawosławni i muzułmanie oraz wierni kościołów protestanckich
Języki obce: Niemiecki, włoski i angielski są językami jakie najbardziej znają osoby zajmujące się turystyką i mieszkańcy wybrzeża. Ostatnio często się zdarza że znają również polski (w niektorych restauracjach można znaleźć menu po polsku).
Strefa czasowa: Chorwacja znajduje się w strefie czasowej GMT +1. Strefa ta zmienia się na GMT +2 od ostatniej soboty w marcu do soboty przed ostatnią niedzielą w październiku.
Polityka
System: parlamentarna demokracja
Sabor (chorwacki Parlament): dwie izby - Poselska i Wojewódzka
Prezydent: Stipe Mesic, mianowany w lutym 2000 r. na pięcioletnią kadencję
Premier Państwa: Ivo Sanader
 Kiedy przyjechać nad chorwackie morze?
Najlepszym okresem pobytu na chorwackim wybrzeżu jest czas od kwietnia do października. Temperatura powietrza w sezonie letnim sięga aż 38°C, podczas gdy temperatura powierzchni morza wynosi wtedy 26°C. Sam szczyt sezonu (lipiec i sierpnień) daje wiele mozliwości dla gości lubiących zabawę i atrakcje, jednakże dzięki zróżnicowaniu chorwackiego wybrzeża, goście szukający wypoczynku daleko od muzyki dyskotek mogą spędzić wakacje w prawdziwych oazach spokoju. W marcu zaczyna już przygrzewać wiosenne słońce, ale zdarzają się również krótkie deszcze. Wczesna jesień - wrzesień i październik są idealnymi miesiącami na wakacje dla gości szukającyh spokojnego wypoczynku. Poza sezonem na plażach nie ma już tłoku, pogoda jest jeszcze stabilna a morze ciepłe. W Chorwacji można właściwie wypoczywać przez cały rok. Zimą jednak, pomimo łagodnego śródziemnomorskiego klimatu, warto zabrać ze sobą cieplejszą odzież. Choć temperatura prawie nigdy nie spada poniżej zera, zdarzają się silne wiatry.
Obyczaje: Przy zawieraniu nowych znajomości i przy pożegnaniu zwyczajem jest podawanie ręki. Palenie papierosów jest zazwyczaj dozwolone. Zabronione jest w środkach publicznego transportu i w większości urzędów. W niektórych restauracjach istnieją jasno oznakowane miejsca dla niepalących.
Opalanie się w toplesie akceptowane jest na prawie wszystkich plażach, z tym że nudyzm dozwolony jest tylko na specjalnie oznaczonych miejscach. Oczywiscie, na naszym wybrzeżu można zawsze znaleźć dziką, osamotnioną plażę.
Dni wolne od pracy
- 1. styczeń- Nowy Rok
- 6. styczeń - Święto Trzech Króli
- drugi dzień Wielkanocy - Poniedziałek Wielkanocny
- 1. maja - Święto Pracy
- Boże Ciało - świeto ruchome
- 22. czerwiec - Dzień Zwycięstwa Nad Faszyzmem
- 25. czerwiec - Dzień Państwowy
- 5. sierpień - Dzień Dziękczynienia
- 15. sierpień - Wniebowziecie NMP
- 8. pażdziernika - Świeto Niepodległości
- 1. listopad - Wszystkich Świetych
- 25-26. grudzień - Święta Bożego Narodzenia
Prąd elektryczny :220 V, 50Hz. Gniazdka w Chorwacji mają dwa okrągłe kontakty, lub trzy kontakty do aparatów posiadających uziemienie. Adaptery i transformatory możny kupić w większych sklepach elektrycznych lub w większych marketach. Gościom, którzy przyjeżdżają z USA polecamy sprawdzenie czy mają specjalną wtyczkę do laptopów i do osobistych urządzeń.
TURYSTYKA W CHORWACJI
WIATRY NAD ADRIATYKIEM
Chorwacja jest znana jako morska atrakcja turystyczna na całym świecie, a jak rozległe nie byłoby Twoje doświadczenie żeglarskie, każde morze ma swoje tajemnice, wobec tego również chorwackie. Jego pięknem, ale i pułapkami dla tych, którzy ich nie znają, są wiatry. Poznaj adriatyckie wiatry
i naucz się jak je wykorzystać, by Twoje żagle pełne były ich siły.
Bora (Bura) : Bora to nieprzewidywalny wiatr, który wieje z lądu w stronę morza podmuchami, jest relatywnie chłodny i suchy, osiąga umiarkowaną siłę i trwa kilka godzin. Oczyszcza i rozjaśnia klimat, więc widoczność po borze jest świetna, a pogoda słoneczna i pogodna.
Choć bora to w zasadzie zimowy wiatr, pojawia się w ciągu całego roku, najczęściej rano osiągając średnio prędkość 11 m/s. Ponieważ ześlizguje się z górskich zboczy w stronę morza, najczęściej przychodzi ze strony północno-wschodniej lub z kierunków NNE, NE lub ENE. Na otwartym morzu bora często przechodzi w wiatr północno-zachodni (sjeverozapadnjak).
To, z czego bora słynie, to jej „kapryśność", czyli wianie podmuchami, często z nagłym i niespodziewanym początkiem, przy czym uderzeniom wiatru może towarzyszyć huk, który następuje na zmianę z ciszą lub słabym wiatrem w odstępach od jednej do kilku minut.
Letnie bory pojawiają się głównie w północnej części Adriatyku, na terenach gdzie góry są najwęższe (Velebit), a nadejście bory można rozpoznać po czapie chmur, która przed początkiem wiatru pokrywa szczyty Velebitu lub Biokova. Fale, które tworzy bora są krótkie i szybko oddalają się od lądu, ich rozbite grzbiety przechodzą w grzywy białej morskiej piany, a silne uderzenia mogą czasem wynosić w powietrze kropelki wody tworząc „morską kurzawę".
Gdy mowa o borze, oto kilka praktycznych rad: płynąc wzdłuż wybrzeża wyspy, przy zwrocie w stronę lądu stałego, znajdziesz się w obszarze gdzie nie ma roślin, wiedz, że w tym miejscu wieje silna bora. Jeśli żeglujesz podczas bory, nie zabraknie Ci emocji, ponieważ to wielkie wyzwanie, które wymaga ostrożności pod względem przygotowania statku jak i załogi. Prócz unikania żeglowania w pobliżu wietrznych brzegów, przygotuj się na możliwe manewry, uzbrój się w cierpliwość, bo prawdopodobnie będziesz zmieniać układ żagli kilka razy. Nie zapomnij na pierwszym miejscu stawiać bezpieczeństwo. Żeglowanie małymi żaglówkami polecane jest tylko najlepszym żeglarzom.
Sirocco (Jugo) : Sirocco to wiatr południowo-zachodni o umiarkowanej sile, który wieje od morza w stronę lądu, a pojawia się wzdłuż całego wybrzeża wiejąc w kierunkach ESE, SE, lub SSE. Zasadniczo można powiedzieć, że spotyka się go częściej pływając po południowym niż północnym Adriatyku, a ponieważ należy do grupy wiosenno-jesiennych wiatrów, którym towarzyszą deszcze i wilgotne powietrze, sirocco nie pojawia się często. Jeśli już zacznie wiać, można go rozpoznać po następujących cechach: wiatr z narastającą siłą wieje bez przerw tworząc bardzo ładne, długie fale, które falują bez szumu i piany, dopiero podczas silnego sirocco, uderzają w brzeg powracając na pełne morze z hukiem.
Ponieważ fale są jednolite, a stała siła i kierunek wiatru to jego największe wyzwanie, sirocco oferuje szczególne doświadczenie dynamicznego rejsu z żaglami pełnymi niezmiennego wiatru, umożliwiając żaglówce osiąganie bardzo dużych prędkości.
Mistral (Maestral): Mistral to typowy letni adriatycki wiatr północno-zachodni i jeden z wiatrów charakterystycznych dla ciepłej i stabilnej pogody. Po porannej ciszy, latem, niemal z zasady około południa rozpoczyna się jego łagodne wianie, które narasta aż do zachodu słońca. Mistral może osiągnąć siłę od 5 do 6 stopni w skali Boforta, a tereny, w których najczęściej się pojawia to Kanał Zadarski i Korčulański.
Mistral jest wiatrem jakby stworzonym do przyjemnego i relaksującego żeglowania bez manewrowania, ponieważ jego siła jest stała, a charakter przewidywalny i łagodny. Podczas gdy bora i sirocco, każde na swój sposób, oferują żeglarzom emocje i wyzwania, mistral gwarantuje czystą radość, podczas której możecie Państwo bez obawy poddać się morzu. Ponieważ po zachodzie słońca znikają warunki potrzebne do powstania mistrala, z początkiem zapadania zmroku zaczyna wiać z lądu łagodny nocny wietrzyk o sile do 3 stopni w skali Boforta, a po zachodzie słońca następuje czas ciszy na morzu, który, zgodnie z porządkiem, znowu koło południa zamieni się w odświeżający mistral.
Choć Adriatyk nie należy do niebezpiecznych i kapryśnych mórz, a żeglowanie jest możliwe przez cały rok, to najlepsze warunki panują od połowy czerwca do połowy października, kiedy morskimi wyprawami mogą cieszyć się także osoby o mniejszym doświadczeniu.
SMAK I ZAPACH DALMACJI
Kuchnia Dalmacji swoim wyborem produktów i sposobem ich przygotowania spełnia wymagania wszystkich zaleceń żywieniowych i porad lekarskich o zdrowym i zrównoważonym żywieniu.
Na kuchnię dalmatyńskiej gospodyni składają się różne rodzaje ryb, małży i raków, kałamarnice, kalmary i mątwie, oliwa z oliwek, świeże i konserwowane oliwki, zielone warzywa, dzikie i aromatyczne zioła, migdały, figi i winogrona, miód, rodzynki i owoce cytrusowe. Jeśli chodzi o mięso to bezkonkurencyjny jest dalmatyński pršut, szynka wędzona i suszona na wietrze zwanym bura, serwowana z owczym serem, oraz pieczona jagnięcina. Do wszystkiego należy dodać wino, zarówno białe jaki i czerwone, z których, niektóre są zaliczane do pierwszej dziesiątki win na świecie.
 RYBA: "gradele", "lešo", "brodet" : Rybę przygotowuje się na kilka głównych sposobów: "na gradele", "na lešo" i "kao brodet". Ryba na gradele, to ryba pieczona na ruszcie przy czym szczególną uwagę zwraca się na rodzaj drewna używanego do ognia, na którym piecze się rybę oraz na zioła, którymi się ją naciera. Oczyszczoną i posoloną rybę, najlepiej leszcza zębatego (zubatac) lub złocistego (orada), smaruje się oliwą i stawia na ruszt, podczas pieczenia smaruje gałązką rozmarynu maczaną w oliwie z oliwek. Pieczoną rybę polewa się mieszanką siekanej pietruszki, czosnku i oliwy i podaje z warzywami lub sałatką.
Ryba na lešo to ryba gotowana w wodzie, do której dodaje się oliwę, ocet winny, cebulę, pieprz ziarnisty i sól. To wyjątkowy lekki i niskokaloryczny posiłek podaje się z gotowanymi ziemniakami blitwą lub zieloną kapustą i jest idealnym wyborem na kolację. Z ryb nadających się do przygotowania na lešo polecamy škarpinę, leszcza zębatego (zubatac) lub morszczuka (oslić).
Brodet przygotowuje się z różnych rodzajów ryb (škarpina- Scorpaena scrofa), które kroi się na kawałki i podsmaża z posiekaną cebulą. Potem gotuje się w naczyniu kamionkowym na małym ogniu z czosnkiem, pietruszką, liściem laurowym i pomidorami aż ryba nie zmięknie i oddzieli się od kości. Do brodetu jako dodatek podaje się mamałygę - danie z mąki kukurydzianej.
 Krewetki i małże "na buzaru" : Małże, ostrygi i krewetki przygotowuje się w Dalmacji na buzaru. Wkłada się je do naczynia, posypuje siekaną pietruszką, czosnkiem i tartą bułką, soli, pieprzy oraz polewa winem i oliwą. Gotowane na dużym ogniu puszczają sok, w którym gotują się aż do otwarcia się skorupek. Podaje się je we własnym sosie lub z mamałygą.
Słodycze: Dalmatyńskie słodycze przygotowuje się z owoców południowych, suszonych fig, miodu oraz rodzynek i migdałów, do których dodaje się jajka i likiery. Niektórych z nich, jak rožata i fritule, nie można dostać nigdzie poza Dalmacją. Przysmak rožata przygotowuje się z jajek, mleka i karmelu i jest szczególnie lubiana w południowej Dalmacji. Fritule robi się z ciasta drożdżowego z dodatkiem rodzynków i likieru, formuje z kulki wielkości śliwek i smaży we wrzącym oleju. Na niektórych wyspach można znaleźć odmianę frituli - kroštule- słodycze z podobnego rodzaju albo identycznego ciasta, które doświadczona kucharka specjalną techniką formuje na dłoni w długie paski, które potem smaży się na wrzącym oleju.
Wina: Dalmatyńskie wina są znane już od czasów antycznych, a wiele z nich wytwarza się z rodzimych szczepów winogron. Każda wyspa posiada winorośle i wina charakterystyczne tylko dla niej, a zdjęcie winnicy z Primoštenu gdzie uprawia się autochtoniczny gatunek czerwonego wina babić, stoi przed budynkiem Organizacji Narodów Zjednoczonych. W północnej Dalmacji serwuje się wina Babić i Merlot oraz wino Opol rose z szibenickich winnic. Na Pelješcu, półwyspie win wytwarza się słynny Postup i Dingač zaliczany do 10 najlepszych win na świecie, a takze Kneževo i Carsko vino oraz wybitne wino Sveta Ana. Na wyspie Brač z winogron plavac wytwarza się wina Plavac i Opolo, a wyspa z największą ilością gatunków winogron oferuje wina Faros, Ivan Dolac, Zlatni plavac, Bogdanuša, Pelegrin, Dobrogost i Parč oraz Drnekuša. Na Korčuli produkuje się trzy wspaniałe białe wina: Pošip, Maraština i Grk i czerwone wina Plavac i Admiral. Z wyspy Vis pochodzi delikatesowe wino Vugava, a Lastovo słynie z win Ladesta i Augusta insula. Prócz wymienionych już win specjalnością Dalmacji jest deserowe wino - prošek o specyficznym słodkim i wyrazistym smaku.
HISTORIA CHORWACJI
VII w. Awarzy i Słowianie zasiedlają terytorium Chorwacji. Chorwaci włączają się do walki przeciwko przemocy awarskiej a po zwycięstwie zasiedlają tereny dzisiejszej Chorwacji. We wczesnym średniowieczu Chorwacja jest pod panowaniem Franków.
IX w. Okres panowania księcia Trpimira (zwanego dux Chroatorum) i księcia Branimira, kiedy to Chorwacja zyskuje niezależność.
X w . Okres panowania króla Tomislava, kiedy to Chorwacja jest bardzo silna. Stjepan Držislav staje się pierwszym chorwackim koronowanym królem.
XI w. Umiera dynastia Trpimirów, a chorwaccy królowie są pod władzą Arpadovićów, którzy zapoczątkowują nowe systemy władzy (podział na województwa).
XII w. Powstają silne rodziny feudalne ( książęta: krčki, vinodolski, cetinski, omiški...).
1242 r. Atak Tatarów, po czym król IV zaczyna zakładać wolne miasta królewskie Od 1260 r. Chorwacja jest podzielona na dwa regiony (Slavonia i Chorwacja) rządzone przez tzw. banów.
1409 r. Wenecja za 100.000 dukatów kupuje od Ladislava Napuljskog prawa do Dalmacji i włada nią do 1797 r. W XV w. Chorwację pustoszą Turcy. Poprzez zjednoczenie Saboru (Parlamentu) Chorwacji i Sławonii zniesiony zostaje podział na te dwa regiony.
1593 r. Bitwa w Sisku stanowiąca przełom w walce z Turkami. Wewnętrzne podziały między dworem i chorwackimi magnatami trwają dalej (ginie Petar Zrinski i Fran Krste Frankopan).
XVIII w. Chorwacja wchodzi pod prawne panowanie Węgier. Istria, Dalmacja, Dubrovnik i Boka Kotorska na krótko uznają władzę Napoleona I, a w roku 1813 są pod władzą Austrii.
XIX w. Okres ruchu Iliryjskiego, którego członkowie popierają swobodę w korzystaniu z języka chorwackiego. Szczególny nacisk kładziono na budzenie świadomości narodowej.
1848 r. Pod przewodnictwem chorwackiego bana Josipa Jelačića dochodzi do wybuchu rewolucji mającej na celu obronę interesów Chorwacji.
1918 r. Sabor ogłasza odłączenie od Austro-Węgier, a w tym samym roku Chorwacja staje się częścią Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców. Istria, Rijeka i Zadar przechodzą pod panowanie Włoch.
1939 r. Powstaje Banovina Hrvatska.
1941-1945. W czasie trwania II wojny światowej powstaje Niezależne Państwo Chorwackie oparte na nacjonalistycznych reżimach Włoch i Niemiec. W tym samym czasie powstaje ruch antyfaszystowski. Po wojnie Chorwacja staje się jedną z federalnych części systemu odnowionej Jugosławii, będącej pod władzą komunistów
1990 r. Po demokratycznych wyborach Chorwacja oddziela się od Jugosławii i ogłasza swoją niezależność i suwerenność. Jednocześnie dochodzi do kierowanego z Belgradu buntu serbskiej części ludności, , czego rezultatem jest agresja JNA i Jugosławii na Republikę Chorwacką
1992 r. Chorwacja staje się pełnoprawnym członkiem Organizacji Narodów Zjednoczonych.
1995 r. Prawie całe terytorium Chorwacji jest wyzwolone.
1998 r. Suwerenność całego kraju (wraz ze Wschodnią Sławonią) ustanowiono dzięki spokojnej reintegracji.
|
